Lớp khí quyển tiểu cầu là thành phần gì của màng tế bào ?

19

Tiểu cầu hay còn được gọi là huyết khối, là những tế bào máu chịu trách nhiệm chính trong  quá trình đông máu. Nếu thành mạch máu bị tổn thương, các tiểu cầu sẽ dồn đến vị trí bị thương và tạo thành một nút hoặc cục máu đông để cầm máu. Nếu số lượng tiểu cầu thấp (một tình trạng gọi là giảm tiểu cầu), nguy cơ chảy máu không kiểm soát hoặc kéo dài sẽ tăng lên. Khi có quá nhiều tiểu cầu trong máu (một tình trạng được gọi là tăng tiểu cầu), nó có thể dẫn đến sự hình thành cục máu đông bất thường, có thể nghiêm trọng và đe dọa đến tính mạng.

Lớp khí quyển tiểu cầu là thành phần gì của màng tế bào

Tiểu cầu là những mảnh của tế bào nhân khổng lồ của tủy xương. Khi tế bào này vỡ ra, các mảnh vỡ sẽ được giải phóng vào máu, gọi là tiểu cầu, nên tiểu cầu là những mảnh tế bào nhỏ có hình dáng không nhất định (như hình tròn, bầu dục, hình sao…) không có nhân, đường kính từ 2 – 4 micromet và thể tích khoảng từ  5 – 7mm3. Tiểu cầu được tích điện âm rất mạnh.

lop-khi-quyen-tieu-cau-la-thanh-phan-gi-cua-mang-te-bao

Ngoài ra. tiểu cầu còn có cấu trúc để co giãn và bài tiết. Các bào tương của tiểu cầu chứa đựng nhiều tiểu thể có thể nhìn thấy dưới kính hiển vi điện tử như:

Các tiểu hạt a chứa đựng những enzym của các lysosome.

  • Thể đông đặc rất giàu Ca++, serotonin, adrenalin, ADP, ATP.
  • Ty thể
  • Một ít hạt glycogen

Màng tiểu cầu gồm có ba lớp, có nhiều lõm rất sâu vào bên trong làm tăng diện tích tiếp xúc của tiểu cầu và làm cho tiểu cầu có tính chất xốp.

Chung quanh màng tiểu cầu là lớp khí quyển, lớp khí quyển này không có hình dạng nhất định. Lớp khí quyển này rất giàu chất glycoprotein huyết tương, trong đó có các chất protein gây đông máu như yếu tố I, V, VIII, XIII.

Trong màng và bào tương của tiểu cầu có những protein làm co giãn giống như chất actomyosin ở bên trong cơ, gọi là thrombosthenin, chiếm khoảng 20% protein của tiểu cầu. Chúng dính liền với các nếp lõm của màng tiểu cầu, giúp chúng tạo thành những sợi actin. Các sợi actin này có vai trò quan trọng trong sự co giãn tiểu cầu và bài xuất các hạt trong quá trình giải phóng hóa chất và trong hiện tượng co cục máu đông.

Số lượng tiểu cầu ở người trưởng thành sẽ được thay đổi trong một phạm vi hẹp, nhờ cơ chế điều hòa ngược. Cơ chế điều hòa ngược là số lượng tiểu cầu trong máu giảm sẽ kích thích cơ thể sản xuất ra chất gọi là thrombopoietin. Chất này sẽ tác động lên tủy xương, kích thích quy trình sản sinh tiểu cầu. 

Chức năng mà lớp khí quyển tiểu cầu của màng tế bào mang lại

lop-khi-quyen-tieu-cau-la-thanh-phan-gi-cua-mang-te-bao

Chức năng chính và quan trọng nhất của tiểu cầu là giúp làm cầm máu. Khi trong cơ thể bị chảy máu tại nơi nội mạc mạch máu, để tránh bị nguy hiểm đến tính mạng thì chức năng của tiểu cầu là có khả năng làm dừng quá trình chảy máu. Lúc này, tiểu cầu sẽ tập trung tại vết thương, bắt đầu hoạt động sao cho bịt kín chỗ bị thương hay bị chảy máu này lại. Quá trình cầm máu của tiểu cầu gồm có 3 giai đoạn cụ thể như sau:

  • Giai đoạn thứ nhất: Kết dính: Khi thành mạch bị tổn thương, lớp collagen nằm bên dưới tế bào nội mạc mạch máu được lộ ra. Tiểu cầu sẽ kết dính với các chất bên ngoài của nội mạc
  • Giai đoạn thứ hai: Phát động: Sau khi TC kết dính với collagen thì tiểu cầu sẽ thay đổi hình dạng, bắt đầu phình to ra, thò các chân giả và giải phóng nhiều chất. Trong đó có một lượng lớn ADP, thromboxane A2. sau đó kích hoạt thụ quan và tiết ra các tín hiệu hóa học. 
  • Giai đoạn thứ ba: ADP và thromboxane A2 là 2 chất bắt đầu tiến hành hoạt hoá các tiểu cầu ở gần. Quá trình hoạt hóa làm chúng có khả năng dính vào lớp tiểu cầu ban đầu gọi là kết tập tiểu cầu. Sau đó các tiểu cầu tập hợp và kết nối với nhau thông qua cầu thụ quan.

Ngoài tác dụng cầm máu, tiểu cầu còn giúp làm cho thành mạch trở nên dẻo dai, mềm mại nhờ chức năng làm “trẻ hóa” tế bào nội mạc. Thông thường, tế bào tiểu cầu có đời sống từ 7 – 10 ngày. 

Nguồn : https://www.bootssincanada.info/

Bình luận